Hoe realistisch kan een AI vriendin zijn?

Vraag iemand wat een realistische AI vriendin is en je hoort meestal iets over foto's. Een gezicht dat er echt uitziet, geen tekenfilmavatar. Logisch, want dat zie je als eerste.

Toch zegt dat plaatje weinig. Een app kan prachtige beelden hebben en na drie berichten klinken als een klantenservice. En een simpel getekend personage kan verrassend echt aanvoelen, als het karakter klopt en het onthoudt wat je vertelde.

Realisme zit in een stuk of zeven dingen tegelijk. We lopen ze langs.

1. Een karakter dat zichzelf blijft

Stel: je AI vriendin is in het eerste gesprek direct en een beetje brutaal. Vijf minuten later is ze verlegen en na het avondeten opeens formeel. Zonder reden. Dan ben je de illusie kwijt.

Een goed personage is meer dan een paar labels als "grappig" of "zelfverzekerd". Het heeft voorkeuren, een eigen manier van praten en dingen waar het geen zin in heeft. En het lastige deel: het systeem moet dat volhouden, ook na honderd berichten.

2. Niet overal ja op zeggen

Een AI die alles wat je zegt geweldig vindt, is de eerste avond leuk. De tweede avond wordt het saai.

Echte gesprekken schuren een beetje. Iemand vindt jouw favoriete film overschat, of lacht niet om je grap. Juist daardoor voelt het als een gesprek met iemand en niet met een spiegel.

Dat betekent niet dat een AI dwars moet liggen om het dwarsliggen. Het gaat om reacties die passen bij het personage. Als ze van rustige avonden houdt, mag ze best zeggen dat ze jouw plan voor een festival in de regen niks vindt.

3. Een geheugen dat op het goede moment iets terughaalt

Mensen herken je aan wat je samen hebt meegemaakt. Vertel je gisteren dat je morgen een sollicitatie hebt, en vraagt iemand vandaag hoe het ging, dan voelt dat persoonlijk.

Bij een AI vriendin werkt dat net zo. Ze hoeft niet alles te onthouden. Wel de dingen die ertoe doen:

• wat je lekker vindt en waar je een hekel aan hebt;
• onderwerpen waar je vaak op terugkomt;
• gebeurtenissen die belangrijk voor je waren;
• afspraken binnen een verhaal of rollenspel;
• namen van mensen en plekken die steeds terugkomen.

Een perfect geheugen is trouwens niet per se echter. Iemand die alles letterlijk terughaalt, is eerder eng dan gezellig. Waar het om gaat: haalt ze het juiste detail op het juiste moment terug, en kun jij bijsturen wat ze bewaart?

Hoe zo'n systeem in elkaar zit, lees je in wat is een AI vriendin.

4. Praten zoals mensen praten

Realisme zit ook in wat een AI níét doet. Een mens antwoordt op "zo, eindelijk weekend" niet met een inleiding, drie punten en een samenvatting. Toch doen veel chatbots precies dat, omdat ze getraind zijn als behulpzame assistent.

Een gesprek voelt natuurlijk als het afwisselt: soms een kort antwoord, soms een lang verhaal. Een wedervraag, een grapje, een half afgemaakte zin. En af en toe gewoon "haha, herkenbaar" zonder uitleg erachteraan.

Voor Nederlandse gebruikers komt daar nog iets bij: snapt de AI onze spreektaal en droge humor? Daarover gaat AI vriendin in het Nederlands.

5. Een stem die bij haar past

Kan je AI vriendin ook praten, dan wordt de stem een groot deel van wie ze is. Klank is daarbij maar een deel. Tempo, intonatie en woordkeuze tellen net zo goed mee.

Een rustig, wat mysterieus personage met de stem van een enthousiaste radiopresentator? Dat klopt niet, en dat hoor je meteen.

De betere apps proberen daarom de stemming van het gesprek ook in de stem te leggen. Een troostend bericht klinkt dan anders dan een plagerig bericht. Of dat lukt, verschilt nog flink per app.

6. Eén mooie foto is makkelijk, twintig dezelfde niet

Beeldgeneratoren maken inmiddels mensen die je niet van een foto kunt onderscheiden. Eén goed plaatje is daarom geen prestatie meer. Het moeilijke is dat ze op foto twintig nog steeds dezelfde persoon is.

Let eens op:

• Blijft het gezicht hetzelfde, ook van opzij of in ander licht?
• Kloppen haar, leeftijd en postuur van foto tot foto?
• Lijkt de stijl op elkaar, of ziet elke foto eruit alsof een ander hem gemaakt heeft?
• Veranderen opvallende dingen, zoals een moedervlek of een tatoeage, zomaar?
• Passen kleding en omgeving bij wie ze zou moeten zijn?

Ziet ze er op elke foto anders uit, dan geloof je het personage minder. Ook als elke foto los perfect is.

7. Video legt alles bloot

Bij video komt alles samen: beweging, mimiek, stem en timing. Daardoor zie je fouten sneller. Een stilstaand gezicht kan perfect zijn, maar in beweging verschuiven handen, haar en verhoudingen soms net een beetje.

En timing doet ertoe. Een gezicht dat er echt uitziet maar een halve seconde te laat of te vrolijk reageert, voelt juist extra nep. Meer media maakt een AI vriendin dus niet vanzelf echter. Soms zelfs minder.

Echt voelen is iets anders dan doen alsof

Er zit een duidelijke grens tussen een geloofwaardig gesprek en misleiding. Een AI vriendin mag heel echt klinken en eruitzien, zolang ze niet beweert dat ze een mens is.

De meeste gebruikers weten prima dat ze met software praten. Daar zit juist de aantrekkingskracht: een verzonnen personage dat terugpraat. Een personage uit een goede serie hoeft ook niet te bestaan om je te raken.

Alles zelf instellen maakt het niet echter

Hoe meer je zelf kunt instellen, hoe beter? Niet per se. Als je elke mening en elke reactie vastlegt, praat je uiteindelijk met jezelf.

Vaak werkt het beter als je de grote lijnen kiest en het personage daarbinnen zijn eigen weg laat gaan. Jij kiest bijvoorbeeld voor een sportieve, zelfverzekerde vrouw. Dat ze een hekel heeft aan koriander en stiekem van Eurovisie houdt, ontdek je pas na een paar gesprekken. Zulke kleine verrassingen geven meer karakter dan een instellingenscherm met honderd schuifjes.

Zo test je het zelf

Wil je weten hoe realistisch een AI vriendin echt is? Kijk dan verder dan de eerste vijf minuten. Bijna elke app maakt een goede eerste indruk. Praat een paar dagen met hetzelfde personage en let op:

• Blijft ze zichzelf? Herken je na een week nog hetzelfde karakter?
• Weet ze nog wat je zei? En gebruikt ze dat op een moment dat het past?
• Durft ze het oneens te zijn? Zonder dat het willekeurig wordt.
• Snapt ze waar je het over hebt? Ook als je niet alles opnieuw uitlegt.
• Is ze overal dezelfde? In tekst, foto's, stem en video.
• Blijft duidelijk dat het AI is?

Wij testen apps op precies deze manier, met dezelfde gesprekken en tot een week later. Hoe dat gaat, lees je in onze testmethode.

De mooiste is niet de echtste

Een fotorealistisch gezicht trekt je binnen. Of je blijft, hangt van iets anders af.

Een personage dat weet waar je het gisteren over had, een oude grap terughaalt en soms iets zegt wat je niet verwachtte maar wel bij haar past, voelt uiteindelijk echter dan een perfecte foto met een standaard chatbot erachter.

Daarom kijken we bij Mijn AI Vriendin naar het geheel: beeld, gesprek, karakter en geheugen, en of dat allemaal bij elkaar blijft passen. Dat bepaalt of je na een week nog zin hebt om terug te komen.